आजकाल अनेक लोक डाव्या बाजूच्या पाठदुखीवर उपाय शोधताना दिसतात. बदलती जीवनशैली, सतत बसून काम करणे, मोबाईल-लॅपटॉपचा जास्त वापर, चुकीची पोस्चर आणि व्यायामाचा अभाव यामुळे पाठदुखीची समस्या वाढत आहे. काही वेळा ही वेदना सौम्य असते, तर काही वेळा ती तीव्र होऊन दैनंदिन आयुष्यावर परिणाम करते. या लेखात आपण डाव्या बाजूची पाठदुखी का होते, त्याची लक्षणे कोणती आणि त्यावर कोणते उपाय प्रभावी ठरतात हे सविस्तर समजून घेऊ.
डाव्या बाजूची पाठदुखी होण्याची प्रमुख कारणे
1. चुकीची बसण्याची सवय: ऑफिसमध्ये किंवा घरी दीर्घकाळ वाकून बसणे, एकाच बाजूला झुकून काम करणे किंवा पाठ न टेकवता बसल्यामुळे पाठीच्या डाव्या बाजूच्या स्नायूंवर ताण येतो.
2. स्नायू ताण (Muscle Strain): अचानक वजन उचलणे, चुकीच्या पद्धतीने व्यायाम करणे किंवा शरीराची हालचाल अचानक बदलल्याने स्नायू ताणले जातात आणि डाव्या बाजूला वेदना जाणवतात.
3. स्लिप डिस्क: कंबर किंवा पाठीच्या मणक्यांमधील डिस्क बाहेर सरकून नसांवर दाब पडल्यास डाव्या बाजूला तीव्र पाठदुखी होऊ शकते. कधी कधी ही वेदना नितंब किंवा पायापर्यंत पसरते.
4. सायटिका: सायटिक नर्व्हवर दाब आल्यास पाठीतून पायापर्यंत डाव्या बाजूला दुखणे, जळजळ किंवा मुंग्या येण्याची तक्रार होऊ शकते.
5. अंतर्गत अवयवांची समस्या: किडनी स्टोन किंवा किडनी संसर्गामुळेही डाव्या बाजूला पाठीमागे खोल दुखणे जाणवू शकते, विशेषतः वेदना सतत आणि तीव्र असतील तर.
डाव्या बाजूच्या पाठदुखीची लक्षणे
- पाठीत सतत किंवा अधूनमधून होणारे दुखणे
- वाकताना किंवा सरळ उभे राहताना वेदना वाढणे
- कंबर कडक होणे
- पायात मुंग्या येणे किंवा बधिरपणा
- दीर्घकाळ बसल्यानंतर त्रास वाढणे
जर ही लक्षणे अनेक दिवस टिकत असतील, तर डाव्या बाजूच्या पाठदुखीवर उपाय करण्यासाठी वैद्यकीय सल्ला घेणे गरजेचे आहे.
डाव्या बाजूच्या पाठदुखीवर घरगुती उपाय
1. गरम पाण्याचा शेक: दुखत असलेल्या भागावर गरम पाण्याची पिशवी ठेवली तर स्नायू सैल होतात आणि वेदना कमी होतात.
2. योग्य विश्रांती: अतिश्रम टाळा, पण पूर्णपणे हालचाल बंद करू नका. हलकी हालचाल रक्तप्रवाह सुधारण्यास मदत करते.
3. सौम्य स्ट्रेचिंग व्यायाम: हलके स्ट्रेचिंग आणि पाठीचे व्यायाम केल्याने स्नायूंवरील ताण कमी होतो. मात्र वेदना जास्त असतील तर व्यायाम टाळावा.
4. योग्य झोपण्याची पद्धत: कडेला झोपताना गुडघ्यांमध्ये उशी ठेवा किंवा पाठ टेकून झोपताना गुडघ्याखाली उशी ठेवल्यास पाठीवरचा ताण कमी होतो.
5. पोस्चर सुधारणे: बसताना पाठ सरळ ठेवा, स्क्रीन डोळ्यांच्या समांतर ठेवा आणि दर ३०–४० मिनिटांनी उठून थोडी हालचाल करा.
कधी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा?
- वेदना ७–१० दिवसांपेक्षा जास्त टिकत असतील
- पायात कमजोरी किंवा बधिरपणा जाणवत असेल
- चालताना त्रास होत असेल
- वेदनांसोबत ताप किंवा वजन घटणे जाणवत असेल
पाठदुखी टाळण्यासाठी काय करावे?
- नियमित चालणे व व्यायाम
- वजन नियंत्रणात ठेवणे
- जड वस्तू उचलताना योग्य पद्धत वापरणे
- दीर्घकाळ एकाच पोस्चरमध्ये बसणे टाळणे
- ताणतणाव कमी करणे
निष्कर्ष
डाव्या बाजूच्या पाठदुखीवर उपाय वेळीच केल्यास गंभीर समस्या टाळता येतात. सुरुवातीच्या टप्प्यात योग्य पोस्चर, घरगुती उपाय आणि जीवनशैलीतील बदल केल्याने बराच आराम मिळू शकतो. मात्र वेदना वाढत असतील किंवा इतर लक्षणांसोबत असतील, तर तज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. योग्य निदान, उपचार आणि काळजी घेतल्यास पाठदुखीवर नियंत्रण मिळवता येते आणि दैनंदिन जीवन पुन्हा आरामदायी बनवता येते.